DBYYHY için Kanca Donatı Düzenleme Önerisi

1. Giriş

Deprem Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik (DBYYHY) hesap esaslarına ek olarak aynı zamanda donatı düzenleme ile ilgili detaylarıda içerisinde barındırmaktadır. DBYYHY kolon-kiriş birleşim bölgelerinde, perde uç bölgelerinde ve kiriş sarılma bölgelerinde kullanılan etriyeler özel deprem etriyesi olarak düzenlemesi gerektiğini belirtmektedir. Özel deprem etriyesini ise madde 3.2.8.1 de   her iki ucunda mutlaka 135 derece kıvrımlı kancalar bulunan etriyeler şeklinde tarif etmektedir ve kanca kıvrım yerini  etriye köşesi olarak belirtmiştir (Şekil1.1).  Bu makalede DBYYHY için kolon özel deprem etriyesinin kanca yeri  ile ilgili bir öneri sunulmuştur.

1. Kolon Özel Deprem Etriyesi için Kanca Yeri  Önerisi

Yönetmelik, kancayı 135 derece kırdırarak etriye kancasını çekirdek beton içerisinde kalmasını sağlamakta ve çekirdek betonun kancaya uyguladığı basınçla bireysel dikdörtgen etriyelerde kenetlenme sorununun aşılmasını öngörmektedir (Şekil 1.2).

Şekil 1.1.

Şekil 1.2

Kolon ve perde gibi bileşik eğilme, eksenel basınç ve burulma etkisi altındaki düşey taşıyıcı elemanların statik analiz sonrası betonarme hesap sonuçlarında genelde ilgili elemanların köşelerinde donatı yığılması oluşmaktadır (Şekil 1.3).

Şekil 1.3

Donatı yığılmasının köşelerde olması, uygulamada kanca detayının 135 derece kırılarak çekirdek betonun içerisine geçmesine engel olmaktadır. Uygulamadaki bu sorunu çözmek için kolon özel deprem etriye kancalarının kolon köşesine değilde kolon uzun kenarının ortasında yapılması daha uygun olacaktır (Şekil 1.4).

Şekil 1.4

Özel deprem etriyesi kancalarının kolon ortasında yapılmasının uygulamada sağlayacağı kolaylığa ek olarak kolon ortasında kancayı sargılayan çekirdek beton hacminin artmasından ötürü kenetlemede daha iyi olacaktır.

Önerilen uygulamada özel deprem etriyesi 90 derecelik bir açı ile kırılacağı için kanca kırım noktasında 135 derecelik kırıma göre donatı daha az hasar oluşacaktır.

1. Sonuç

• Kanca uygulamasının kolon uzun kenarının ortasında yapılması uygulamayı kolaylaştırmakta, beton içerisinde kanca kenetlenmesini  güçlendirmekte ve kancanın köşesinde oluşacak hasarı azaltmaktadır.

• Öneri teorik bilgiye dayalıdır. Deneysel çalışmalarla iki farklı durumun performansı karşılaştırılmalıdır.

Kaynaklar

1. Bayülke N. “Depreme Dayanıklı Betonarme ve Yığma Yapı Tasarımı” , İMO İzmir Şubesi YayınıNo:39 , 2001
2. Celep  Z. , Kumbasar N.  “Betonarme Yapılar” , Beta Dağıtım,2005
3. Ersoy U. , Özcebe G. Betonarme, Evrim Yayınevi, 2001